Begrippenlijst

AKA
Arbeidsmarkt gekwalificeerd assistent is een eenjarige niveau-1-opleiding die is bedoeld om jongeren de ruimte te geven om zich te kunnen oriënteren op een bepaalde sector binnen het beroepsonderwijs. Daarnaast leren de jongeren sociale en arbeidsvaardigheden zoals werkritme en klantencontact.

AOC
Agrarisch opleidingscentrum.

AOC Raad
De brancheorganisatie van de AOC’s: agrarische opleidingscentra. (www.aocraad.nl)

Assistentenopleiding
Opleidingen in het mbo kennen vier niveaus. De assistentenopleiding is de eerste van de vier kwalificatieniveaus. De opleiding leidt op tot assisterend beroepsbeoefenaar, die onder leiding van iemand anders eenvoudige werkzaamheden verricht. De opleiding duurt een half jaar tot een jaar en de instroom is drempelloos.

Basisberoepsopleiding
Opleidingen in het mbo kennen vier niveaus. De basisberoepsopleiding is de tweede van de vier kwalificatieniveaus. De opleiding leidt op tot basisberoepsbeoefenaar die zelfstandig praktisch werk moet kunnen verrichten binnen de grenzen van het aangeleerde of door ervaring verkregen technieken. Om aan de opleiding te mogen deelnemen moet men in het bezit zijn van een vmbo-diploma basisberoepsgerichte leerweg. De overheid streeft ernaar dat mensen minimaal een opleiding op niveau 2 succesvol afronden (startkwalificatie).

Beroepsbegeleidende leerweg (bbl)
Deze leerweg wordt ook wel aangeduid als werkend leren. Het praktijkgedeelte van deze leerweg beslaat minimaal zestig procent van de leertijd. Vaak heeft een deelnemer voor het praktijkdeel van de opleiding een arbeidsovereenkomst met een werkgever.

Beroepscompetentie, zie: competentie

Beroepsopleidende leerweg (bol)
De bol biedt volledig dagonderwijs met praktijkstages, die twintig tot zestig procent van de leertijd beslaan. In de beroepsopleidende leerweg is het ook mogelijk om een opleiding in deeltijd te volgen. Dit doet 3% van de deelnemers.

Beroepsprofiel. Een beschrijving van de eisen en kwalificaties waaraan iemand minimaal moet voldoen om als beroepsbeoefenaar te worden gekwalificeerd.

Bindend advies
Een advies dat je moet opvolgen

Bevoegd gezag
Zo noemt de wet de personen die uiteindelijk de taak en het recht hebben om te beslissen hoe het in de school moet  toegaan. In de ene school is dat het College van Bestuur, in de andere is dat het Algemeen Bestuur

Beroepspraktijkvorming (bpv)
Onderwijs in de praktijk van het beroep, dus in een (leer)bedrijf of organisatie. Bij de beroepsopleidende leerweg beslaat de bpv minimaal 20% en maximaal 60% van de opleidingsduur, bij de beroepsbegeleidende leerweg is dit minimaal 60%.

Burgerschapscompetentie, zie: competentie

BVE
Beroepsonderwijs en volwasseneneducatie.

Colo
Vereniging van 19 kenniscentra beroepsonderwijs bedrijfsleven (kbb’s). Zij ontwikkelen kwalificaties voor het middelbaar beroepsonderwijs, werven leerbedrijven en bewaken de kwaliteit van deze leerbedrijven. De kenniscentra zorgen samen met de onderwijsinstellingen voor voldoende instroom van nieuw en gekwalificeerde stagebedrijven in de diverse bedrijfstakken. (www.colo.nl)

Competentie
Ook wel beroepscompetenties genoemd. Dit is het geheel van kennis, vaardigheden en attituden om in een bepaalde beroepssituatie adequaat te functioneren.
Loopbaancompetenties
Het geheel van kennis, vaardigheden en attituden die werkenden nodig hebben om hun loopbaan te ontwikkelen. Burgerschapscompetenties: competenties die mensen nodig hebben voor het maatschappelijk functioneren.

CGO (competentiegericht onderwijs)
Competenties vormen het uitgangspunt voor het nieuwe leren. Een andere manier van opleiden (modern vakmanschap) is nodig om deelnemers voor te bereiden om te werken in een andere en snel veranderende maatschappij. Voor een diploma verzamel je tijdens je schoolloopbaan verschillende competenties (vaardigheden).

CGB (commissie gelijke behandeling)
Iedereen die zich ongelijk behandeld voelt, kan met deze commissie contact opnemen. Deze commissie oordeelt over het vermeende probleem, geeft advies en voorlichting.

Crebo-nummer
Het ministerie van onderwijs beoordeelt elk jaar elke opleiding. Als de opleiding voldoet aan de eisen dan krijgt de opleiding een Crebo-nummer. Dit nummer is volledig uniek.

CvB of College van Bestuur
Een orgaan dat de dagelijkse leiding van de onderwijsinstelling uitoefent.

Deelkwalificatie
Een combinatie van eindtermen voor een bepaalde beroepsopleiding.

Deelnemer
Zo noemt de wet de studenten  die onderwijs volgen op de school. Wanneer er ‘deelnemer’ staat bedoelen we ook ‘deelneemster’.

Deelnemersraad
De vertegenwoordiging van de deelnemers. De deelnemersraad overlegt met het bevoegd gezag over allerlei onderwijsaangelegenheden.

Deelnemersstatuut
Een document waarin rechten en plichten van deelnemers van de school staan.

Deelraad
Een onderdeel van de deelnemersraad, per onderdeel van de school, bijvoorbeeld een bepaald gebouw.

Drievoudige kwalificatie
De bve-sector leidt op voor: 1. Burgerschapscompetenties 2. Een beroep. 3. Leven lang leren en het in de hand hebben van de eigen loopbaan.

Duaal leren
Opleidingsarrangement waarin leren en betaald werken samengaan op basis van een leerarbeidsovereenkomst. Gedualiseerd opleiden betekent een arrangement waarin onbetaalde stages en leeractiviteiten buiten de stageschool op elkaar worden afgestemd

ECVET
Een studiepuntensysteem dat kan worden ingezet om de mobiliteit in Europa van deelnemers te vergroten. Met dit systeem kunnen de studiepunten in verschillende landen naar elkaar omgerekend worden.

Educatie en inburgering
Voor volwassenen vanaf 18 jaar die door omstandigheden niet de mogelijkheid hebben om zichzelf te ontplooien, biedt de volwasseneneducatie verschillende programma’s zoals cursussen sociale redzaamheid en alfabetiseringscursussen. Volwassenen die op latere leeftijd een vmbo-, havo- of vwo-diploma willen behalen, kunnen ook terecht bij educatie. Daarnaast verzorgt de volwasseneneducatie inburgeringscursussen.

EfVET
European Forum of Technical and Vocational Education and Traning: het Europese platform voor instellingen in het middelbaar beroepsonderwijs. Voorbeelden van projecten van EfVET zijn het European Qualification Framework (EQF), Europass en het European Credit transfer system for VET (ECVET).

Eindtermen
Datgene, wat je aan het eind van de opleiding moet kennen en kunnen. Vanaf aug 2010 stoppen de opleidingen met eindtermen onderwijs, het gaat dan helemaal over op CGO (competentie gericht onderwijs). Studenten die eerder begonnen zijn met eindtermenonderwijs mogen hun opleiding gewoon afmaken zoals ze begonnen zijn.

Elo (Elektronische leeromgeving)
Leren met behulp van softwarepakketten, of een virtuele ruimte waarin de deelnemer leert.

Erkende leerbedrijven
De kenniscentra beroepsonderwijs bedrijfsleven (kbb) hebben als taak de leerbedrijven te controleren op de kwaliteit van de opleidingsfaciliteiten. Deze activiteit wordt accreditatie genoemd.

EQF
European Qualification Framework is een raamwerk om beroepskwalificaties op Europees niveau vergelijk te maken

ESF
Europees Sociaal Fonds. Dit fonds heeft tot doel de werkgelegenheidsstrategie te ondersteunen.

Europass
Dit is een set gratis documenten waarmee je in het buitenland precies kan aangeven wat je vaardigheden en talenten zijn. Deze zijn ontwikkeld om de mobiliteit van werknemers en studenten binnen de EU te vergroten. (www.europass.nl)

EVC (Erkenning van eerder Verworven Competenties)
Via EVC-procedures kunnen mensen kennis en ervaring officieel laten erkennen en vast laten leggen in een Ervaringscertificaat (evc.lerenenwerken.nl)
 
Faciliteiten
Materiaal, ruimte, personen, activiteiten, tijd en geld die het geven of volgen van onderwijs mogelijk maken.

Groen onderwijs
Onderwijs in de groene sector in de vakrichtingen landbouw, natuurlijke omgeving en levensmiddelentechnologie.

Hbo
Hoger beroepsonderwijs.

IB-groep (InformatieBeheerGroep)
De IB-groep houdt zich bezig met studiefinanciering, het les- en cursusgeld en de tegemoetkoming in onderwijsbijdrage en schoolkosten. (www.ib-groep.nl)

Initieel onderwijs
Onderwijs dat kinderen volgen vanaf het moment dat ze leerplichtig worden tot het moment dat zij de arbeidsmarkt opgaan. Het onderwijs dat later kan worden gevolgd als uitbreiding van het initieel onderwijs wordt post-initieel onderwijs genoemd.

Intakegesprek
Gesprek tussen school en jou als (mogelijke) deelnemer over de school en opleidingen.

JOB (JongerenOrganisatie Beroepsonderwijs)
De organisatie die de belangen behartigt van alle mbo-ers. Ze kunnen je vragen beantwoorden over jouw rechten en plichten en die van je school. JOB zet zich ook in voor de oprichting van studentenraden.

JOB-monitor (voorheen ODIN)
Een grootschalig tweejaarlijkse enquête naar de tevredenheid van de studenten over hun opleiding. De ODIN wordt uitgevoerd door JOB. Het onderzoek wordt uitgevoerd met subsidie van het ministerie van OCW. Meer informatie: job monitor

JOB Academy
De JOB Academie zet en ondersteunt op verschillende scholen studentenraden. Meer informatie: job-site.nl/jobacademy

Kbb
Kenniscentra beroepsonderwijs bedrijfsleven. Zie ook Colo.

KCE
Kwaliteitscentrum examinering. Het doel van KCE is de kwaliteit van de examens in het middelbaar beroepsonderwijs te borgen en te stimuleren om zo een bijdrage te leveren aan het maatschappelijke vertrouwen in het mbo-diploma.

Kennisnet, zie: ‘Stichting Kennisnet Ict op school’.

Kwalificatiestructuur, zie: niveau

Kwalificatiewinst
Als meer deelnemers met een diploma de opleiding verlaten óf als meer deelnemers van het mbo doorstromen naar het hbo, spreekt men van kwalificatiewinst.

Leerbedrijf
Bedrijf waarin een deelnemer de beroepspraktijkvorming volgt. De kenniscentra Onderwijs Bedrijfsleven dragen zorg voor de regelmatige beoordeling van de leerbedrijven.

Leerplichtig
De leeftijd waarop je volgens de wet nog naar school moet. Je bent leerplichting totdat je 18 jaar bent. Dit vervalt als je een mbo 2 diploma hebt of dat je geslaagd bent voor de havo.

Les
Alles wat je doet voor je opleiding onder verantwoordelijkheid van een medewerker van de school. Een les hoeft dus niet per se op school plaats te vinden

Leven lang leren
Met deze term wordt bedoeld dat het tegenwoordig noodzakelijk is om gedurende het hele leven te blijven leren.

Loopbaancompetentie, zie: competentie
 
Mbo (Middelbaar beroepsonderwijs)
Het beroepsonderwijs dat aansluit op het vmbo en voorbereidt op een beroepskwalificatie.

Mbo Raad
De landelijke brancheorganisatie (vereniging) van de instellingen voor beroepsonderwijs en volwasseneneducatie.

Medezeggenschapsraad
Studenten die kunnen meebeslissen over het beleid van de school. Ook wel deelnemersraad genoemd.

Middenkaderopleiding
Opleidingen in het mbo kennen vier niveaus. De middenkaderopleiding (samen met de specialistenopleiding) is niveau 4. De opleiding leidt op tot middenkaderfunctionaris en duurt 3-4 jaar. Hiervoor moet je een diploma voor de theoretische leerweg, de gemengde leerweg of de kaderberoepsgerichte leerweg behalen. Je kunt ook met een mbo-diploma voor een basisberoepsopleiding óf een overgangsbewijs van 3 naar 4 havo of vwo een middenkaderopleiding gaan volgen.

Niveau
De mbo-instellingen bieden onderwijs aan op vier niveaus, niveau 1 tot en met 4. Op niveau 1 worden assistentopleidingen aangeboden, op niveau 2 de basisberoepsopleidingen. Niveau 3 is een vakopleiding en een niveau 4 opleiding bestaat uit een middenkaderopleiding of specialistenopleiding.

NT2
Nederlands als tweede taal.

Onderwijsnummer
Met behulp van het onderwijsnummer kan de individuele onderwijsloopbaan van deelnemers worden gevolgd, ook wanneer zij die tussentijds onderbreken

OOK (Onderwijsovereenkomst)
Officiële afspraken tussen jou als deelnemer en de school over de opleiding die je gaat volgen

OER (onderwijs- en examenregeling)
Regeling waarin per opleiding de inhoud en organisatie van het onderwijs en de examens zijn beschreven

Onderwijsvoorzieningen, zie: faciliteiten

Opleiding
Onderwijs waarvoor je als deelnemer een diploma of een deel van het diploma (een certificaat of bewijsstuk) kunt behalen.

Organisatorische eenheid
Onderdeel van de school, zoals bijvoorbeeld: college, unit, divisie, afdeling, school, sector, locatie.
 
Paepon
Platform van aangewezen/erkende particuliere onderwijsinstellingen in Nederland. www.peapon.nl

Partieel leerplichtig
Dan moet je nog voor een deel naar school, (meestal) van je zestiende tot je achttiende; voor de rest mag je een baan hebben

Portfolio
Gevalideerde verzameling van bewijsstukken van verworven competenties op individueel niveau.

Post-initieel onderwijs
Onderwijs dat kinderen volgen vanaf het moment dat ze leerplichtig worden tot het moment dat zij de arbeidsmarkt opgaan. Het onderwijs dat later kan worden gevolgd als uitbreiding van het initieel onderwijs wordt post-initieel onderwijs genoemd.

POK (praktijkovereenkomst)
Contract over het praktijkdeel van de beroepsopleiding, tussen  jou, de school en het leerbedrijf.

Raad van Toezicht
Orgaan, verbonden aan een onderwijsinstelling, met als taak toezicht te houden op het beleid van het College van Bestuur van de instelling en dit college met raad ter zijde te staan.

RMC-functie (Regionale Meld- en Coördinatiefunctie)
Jongeren die zonder startkwalificatie de school verlaten (voortijdig schoolverlaten) worden hier gemeld.

Roc (Regionaal OpleidingenCentrum)
Onderwijsinstelling die middelbaar beroepsonderwijs en educatie verzorgt.

Schoolleiding
Medewerkers die in de directie of in het management van de school zitten. Zij zijn verantwoordelijk voor de uitvoering van het beleid dat het bevoegd gezag heeft vastgesteld. Als deelnemer kun je meestal in de praktijk wel te maken krijgen met mensen uit de schoolleiding, meestal niet direct met iemand van het bevoegd gezag.

Specialistenopleiding
Opleidingen in het mbo kennen vier niveaus. De specialistenopleiding is niveau 4 (samen met de middenkaderopleiding). Om een specialistenopleiding te kunnen volgen, moet met goed gevolg een vakopleiding (niveau 3, 2 tot 4 jaar) zijn gevolgd. De specialistenopleiding duurt dan nog 1 tot 2 jaar.

Startkwalificatie
Het minimale niveau dat nodig is om voldoende toegerust de arbeidsmarkt te betreden en om zich gedurende de beroepsloopbaan verder te kunnen ontwikkelen. Dit niveau komt overeen met het niveau van degenen die een basisberoepsopleiding (niveau 2) hebben gevolgd bij een bve-instelling.
 
Vakopleiding
Opleidingen in het mbo kennen vier niveaus. De vakopleiding is niveau 3. De opleiding leidt op tot zelfstandig beroepsbeoefenaar en duurt 2 tot 4 jaar. Voor de opleiding moet een diploma voor de theoretische leerweg, de gemengde leerweg of de kaderberoepsgerichte leerweg of soms de basisberoepsgerichte leerweg zijn behaald. Ook is het mogelijk de opleiding te doen als een mbo-diploma op niveau 2 (basisberoepsbeoefenaar) succesvol is afgerond of als men een overgangsbewijs heeft van 3 naar 4 havo of vwo.

VAVO
Voortgezet Algemeen Volwassenen Onderwijs

Vmbo (Voorbereidend Middelbaar Beroepsonderwijs)
Deze school is voorbereidend op een opleiding in het mbo.

Voortijdig schoolverlaten
Het niet behalen van een startkwalificatie, het minimale niveau dat nodig is om voldoende toegerust de arbeidsmarkt te betreden.

Vrijwillige deelnemersbijdrage
De bijdrage die vrijwillig van de deelnemers wordt gevraagd voor de schoolkosten. Het gaat hier niet om de lesgelden en cursusgelden die wettelijk verplicht zijn

WEB
Wet educatie en beroepsonderwijs: regelt het middelbaar beroepsonderwijs en de volwasseneneducatie.